Dondurucu Soğuklarda Dimağınıza Ne Olur?

Dondurucu Soğuklarda Dimağınıza Ne Olur?

Dondurucu Soğuklarda Dimağınıza Ne Olur?

Çok uzun müddet “Kış gelmedi” diye konuştuktan sonra soğuklar bir anda bastırmaya başladı. İklimdeki değişim, bizlerin de davranışlarına tesir ediyor. Kişilerin, soğuk havanın kendilerini nasıl etkilediğine dair farklı fikirleri bulunuyor. Görünüşe nazaran kişiler üzere bilim kişileri da bu hususta fikir birliğine varamıyor. 

Kışın, soğuğu biz hissediyor olsak da beynimiz için bu sıcaklık değişiminin hiçbir meali yok, çünkü soğuğu asla doğrudan hissetmiyor. Bu hususla ilgili olarak nörolog Clifford Segil, “Gerçek dimağınız kendi ısıtma sistemi olan izole bir kasanın içerisinde duruyor, kayak merkezlerindeki yandan ısıtmalı odalar gibi” diyor. Hekim, had sistemimizin merkezi olan dimağımızın ve omuriliğimizin kemikler içinde gömülü ve himayeli olduğunu söylüyor. Başkaca beynimizi soğuktan koruyan,  meninksler ve dimağ likidi üzere sair yapılar da var. 

Beynimiz soğuktan o kadar âlâ korunuyor ki donmuş sularda boğulma tehlikesi atlatan bireylerin dimağı, kaplıcalarda boğulma tehlikesi atlatan şahısların dimağlarından daha düzgün çalışıyor. Haddinden fazla soğuklardan kulaklarımızda ve burnumuzda soğuk yanığı olsa bile dimağımızın sıcaklığı düşmüyor. Sair bir deyişle dimağımızın keyfi soğuktan ötürü pek kaçmıyor. 

Soğuk beynimizi tesirler mi?

Dimağımızın sıcaklığının düşmüyor olması, soğuktan etkilenmediği mealine mı geliyor? Bu hususta bilim kişileri arasında farklı görüşler mevcut. Kimi araştırmacılar, hava durumunun dimağımızın çalışmasıyla tesiri olmadığını düşünüyor. Kimileri ise bu fikre karşı çıkıyor. 

2016 yılında Proceedings of the National Academy of Sciences mecmuasında yayımlanan bir makalede, 28 bireyle küçük bir çalışma yapılmış ve dimağ aktivitelerinin mevsimsel olarak değiştiği öne sürülmüştü. Bu araştırmaya nazaran daha soğuk havalarda beynimiz dikkat gerektiren bahislerde zayıflarken, hareket içeren mevzularda daha düzgün hale geliyor.

Dimağımızın nasıl çalıştığı mevsimsel olarak değişiklik gösteriyor olabilir lakin bu çalışma, düşünme biçimimizde ya da performansımızda rastgele cihette bir değişiklik olduğu manasına gelmiyor. Yani kimsenin “soğuktan dimağım dondu, düşünemiyorum” demesi üzere bir durum laf konusu değil. 

2014 yılında yapılan bir araştırma, kişilerin en âlâ performansını “oda sıcaklığında” gösterdiğini tespit etti. 2019 yılında yapılan ve PLOS One’da yapılan bir araştırma ise hatunların sıcak ortamlarda matematiksel ve sözel testleri daha başarılı biçimde gerçekleştirdiğini ortaya koyarken, erkeklerin ise soğuk ortamlarda daha uygun performans gösterdiğini keşfetti. 

2012 yılında yapılan bir araştırma ise zahir bir sıcaklıkta karar veren kişilerin daha makul kararlar aldıklarını ortaya koydu. Yani umumi olarak sıcaklık ile dimağın çalışma biçimi arasındaki araştırma, en yalın sözle karmaşık ve tanımlanması güç oldu. 

Sıcaklık mı rahatlık mı?

Yukarıda bahsedilen çalışmaların hepsi, sebebi incelemek yerine durumu gözlemlemeyi amaçlıyordu. Yani bir “Neden?” sorusuna karşılık vermiyordu. Buradaki açıklama rahatlık kavramı olabilir. Bir ortamda kendimizi rahat hissediyorsak beynimiz daha yeterli çalışır. Rahatsız bir ortamda çalışmak ise verimliliğimize ket vurur. 

Öte yandan soğuk havalar, şahısların nasıl hissettiğini etkileyebiliyor. Velev bu duruma mevsimsel duygudurum bozukluğu ismi veriliyor. Topluluğun değerli bir kısmı, soğuk ve örtük havalarda daha depresif hissediyor. Araştırmalar bu durumla daha az ışık görmek, uyku döngüsünün bozulması üzere etkenler arasında bir bağ olduğunu gösteriyor. Bu kimselerin dışarıda bolca devir geçirmesi ve D vitamini alması tavsiye ediliyor. 

Bilim, soğuğun kişileri nasıl etkilediği üzerinde şimdi bir fikir birliği oluşturabilmiş değil. Birtakım kişiler soğukta daha düzgün çalışırken kimileri sıcağı tercih edebiliyor. Beynimiz kendi kişisel saunasında kışı geçirirken neler yaşandığı ise bilinmiyor.

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir