• * Lütfen en az 5 karakter kullanınız.
  • * En az 8 karakter olmalıdır.
  • Lütfen kullanıcı adı ya da e-posta adresinizi girin. Yeni parola oluşturabilmeniz için e-posta yoluyla bir bağlantı alacaksınız.

Diyabetin belirtileri neler uzmanlar açıklıyor!

  • Beğen
    Loading...

Diyabet nedir? Belirtileri neler? Nasıl tedavi edlir? Diyabet hastaları tarafından yapılması gerekenler neler? üzere merak edilen soruların yanıtlarını ürkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kısım Lideri Uzm. Dr. Ş. Şen ILGIN’dan öğrendik. 

Halk ortasında şeker hastalığı olarak da bilinen diyabet, her geçen gün daha sık görülen kronik hastalıklar ortasında yer alıyor. Sadece bedendeki şeker oranının yükselmesine neden olmayan diyabet hastalığı, kalp sıhhatinden göz sıhhatine kadar bedenin tüm hayati organlarını etkiliyor. Diyabetin, bedendeki insülin hormonunun eksik olması yahut faal olamaması durumunda ortaya çıkan, kronik ve ilerleyen bir hastalık olduğunu söyleyen Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kısım Lideri Uzm. Dr. Ş. Şen ILGIN, diyabet hastalığı hakkında açıklamalarda bulundu. Diyabet, midemizin ardında bulunan bir organ olan pankreasın insülin salgısının büsbütün ya da kısmen yetersizliği, eksikliği sonucunda meydana gelen, kandaki şeker ölçüsünün olağandan yüksek olmasıyla kendini belirli eden, organizmanın karbonhidrat, protein ve yağlardan gereğince yararlanamadığı, daima tıbbi bakım gerektiren kronik bir metabolizma hastalığı olarak tanımlanıyor.

DİYABETİN BELİRTİLERİ

Diyabet hastalığında görülen belirtilerin, klasik belirtiler ve daha az görülen belirtiler olarak ikiye ayrıldığını söyleyen Türkiye İş Bankası iştiraki Bayındır Kavaklıdere Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Kısım Başkanı Uzm. Dr. Ş. Şen ILGIN, “Diyabet hastalığının klasik belirtileri çok su içme, sık idrara çıkma, çok yemek yeme yahut iştahsızlık, halsizlik, çabuk yorulma, ağız kuruluğu, gece idrara çıkmadır. Daha az görülen belirtiler ise bulanık görme, açıklanamayan kilo kaybı, inatçı enfeksiyonlar, tekrarlayan mantar enfeksiyonları ve kaşıntıdır” dedi.

DİYABET TANISI NASIL KONULUR?

Diyabet teşhisinde açlık kan şekeri (AKŞ), 75 g şeker yükleme testi (OGTT) sonucu 2. saat kan şekeri, rastgele bir saatte alınan kan şekeri (günün rastgele bir vaktinde, öğünü dikkate almadan yapılan kan şekeri ölçümü) ve testten evvelki yaklaşık 8-10 haftalık süreçteki kan şekeri yüksekliğini gösteren hemoglobin A1c (HbA1c) sonuçları çok değerlidir diyen Uzm. Dr. Ş. Şen Ilgın, “Açlık kan şekerinin 126 mg/dl’nin, şeker yükleme testi sonucu 2’nci saat kan şekerinin ve rastgele kan şekerinin 200 mg/dl’nin ve hemoglobin A1c’nin %6.5’tan yüksek olması teşhis koydurucu rakamsal kesim kıymetleridir. Kan şekeri seviyeleri olağandan yüksek olan lakin diyabet teşhis kriterlerini karşılamayan bedeller ise prediyabet olarak isimlendirilir. Daha evvel sonda diyabet ya da halk ortasında kapalı şeker diye anılan bozulmuş şeker toleransı ve bozulmuş açlık şekeri, artık prediyabet olarak kabul edilmektedir. Aklış kan şekeri 100-125 mg/dl, OGTT-2. saat kan şekeri 140-199 mg/dl, rastgele kan şekeri 140-199 mg/dl ve HbA1c %6-6.5 aralığında ise birey prediyabetli olarak izlenmelidir. Prediyabet, diyabetin öncül durumudur ve şartlar oluştuğunda diyabete dönebilir. Prediyabet, diyabet ve kalp-damar hastalığı için değerli risk faktörüdür.” diye konuştu.

DİYABET CİNSLERİ

Uzm. Dr. Ş. Şen Ilgın, diyabetin en sık rastlanan cinslerinden olan tip 1 diyabet, tip 2 diyabet ve gebelikte görülen diyabete (gestasyonel diyabet) ait bilgiler verdi. 

·         Tip 1 diyabet: Tüm diyabetlilerin %10 kadarını oluşturur. Bağışıklık sisteminin pankreastaki insülin salgılayan beta hücrelerini tahrip etmesi sonucu oluşan, mutlak insülin eksikliğiyle karakterize bir durumdur. Genellikle 30 yaş altında çok ani-gürültülü başlar. Hastalar zayıf yahut olağan kilodadır. Ömür uzunluğu insülin kullanılması zaruridir. Kullanılmadığı takdirde koma ve mevt gelişir.

·         Tip 2 diyabet: Diyabet hastalarının %90’ını oluşturur. Hastaların çoğunluğu kiloludur.  Hücre seviyesinde insülin direnci nedeniyle, insülinin yeteri kadar hücre içine girememesi ve kullanılamaması sonucu ortaya çıkar. Genellikle 40 yaşın üzerinde görülür ve komplikasyonları ile birlikte teşhis konabilir. Sinsi ve yavaş seyirlidir. Güçlü bir genetik yatkınlığı vardır ve ailede genetik yoğunluk arttıkça bir sonraki jenerasyonda daha erken yaşlarda görülebilir.

·         Gestasyonel diyabet (gebelik şekeri): Gebeliklerin %2-8’inde görülür. Daha evvelden diyabeti olmayan bayanlarda, gebelik sırasında ortaya çıkan diyabet formudur. Birçok sefer gebeliğin son üç ayında ortaya çıkar. Çoklukla doğumdan sonra düzelir. Lakin daha sonraki gebeliklerde tekrarlama mümkünlüğü yüksektir. Gebelikte ortaya çıkan diyabetin araştırılması emeliyle gebeliğin 24-28. haftaları ortasında şeker yükleme testi yapılması önerilir. Böylelikle, annede oluşan kan şekeri yüksekliği vaktinde tespit edilir ve bu durumun anne karnındaki bebek/fetüs üzerindeki ziyanlı tesirlerini engellemek için tedbir alınabilir. GDM teşhisli bayanlarda daha sonraki yıllarda, tip 2 diyabet gelişme riski yüksektir.

DİYABET HASTALARI TARAFINDAN YAPILMASI GEREKENLER

Diyabet tedavisinde, hastanın diyabet konusunda eğitilmesi, nizamlı olarak antrenman yapılması, âlâ bir beslenmenin sağlanması, ömür biçimi değişiklikleri ve kan şekerini amaç kıymetlerde tutacak biçimde ilaç tedavisinin yapılması ayrılmaz bir kesimdir diyen Uzm. Dr. Ş. Şen Ilgın, diyabet hastaları tarafından yapılması gerekenleri açıkladı:

·         Hastalar, diyabet eğitim hemşirelerinin eğitimleri ile diyabetle ne halde yaşamaları gerektiğini ve öz bakımlarını yaparken dikkat etmeleri gerekenleri öğrenmelidir.

·         Haftada 3-5 gün yemekten 1 saat sonra 30 dakika civarı yürüyüş yapılmalıdır.

·         Beslenme uzmanı (diyetisyen) önderliğinde yeterli bir beslenme programı yapılmalı, aralıklı   denetimlerle aksayan noktalar varsa üzerinde durulmalı, kilo denetimi sağlanmalıdır.

·         Tüm devirlerde vazgeçilmez tedavi bileşeni, ömür stili değişikliğidir. Hayat stili değişikliğinin iki bileşeni olan beslenme alışkanlıkları ve fizikî aktivite için teklifler, bireyin özelliklerine nazaran ferdî olarak belirlenmelidir.

DİYABETTE BESLENME NASIL OLMALIDIR?

Tıbbi beslenme tedavisine, beslenme uzmanı denetiminde başlanmalı, ahenk sorunu olup olmadığı, kilo verme durumu, bunların kan testlerine ne biçimde yansıdığı belli ortalarla denetim edilmeli diyen Uzm. Dr. Ş. Şen Ilgın, “Diyabetli bireylerde beslenme, şahsa mahsus planlanmalı, kişinin ihtiyacına nazaran, gerekli ölçüde besin alınmalı, uygun vakitlerde yenmelidir. Boya uygun beden tartısı hesaplanmalı, fazla kilolu ve şişmanlık durumunda, evvel daha fazla tartı artışının önüne geçilmeli, daha sonra sıhhati korumak için kilo vermek hedeflenmelidir” dedi.

Uzm. Dr. Ş. Şen Ilgın, diyabet hastalarının dikkat etmesi gerekenleri şu biçimde sıraladı:

·         Şeker ve şeker içeren yiyecekler beslenme sisteminden çıkarılmalıdır. Günlük karbonhidrat alımını 130 g’ın altında tutan düşük karbonhidrat içeren diyetler önerilmemektedir. Düşük karbonhidratlı diyetler, düşük yağlı diyetlerle misal tartı kaybı sağlar fakat LDL-kolesterol seviyelerini yükseltir. Düşük karbonhidratlı beslenme modellerinin kısa müddetli olan olumlu tesirleri, uzun vadede sürdürülememektedir. Karbonhidratlar günlük güç ihtiyacının %45-65’ini (en az 130 g) karşılayacak halde ayarlanmalıdır.

·         Protein alımı, diyabeti olmayan popülasyona önerildiği üzere diyet proteininin kalitesi (hayvansal ve bitkisel kaynaklı protein oranı) göz önüne alınarak 0.8-1 g/kg (ideal ağırlık)/gün (günlük güç ihtiyacının %15- 20’si) olarak planlanır. Kırmızı et yerine sindirimi daha kolay olan beyaz et (balık, tavuk, hindi) tercih edilmelidir.  

·         Yağ alımı, günlük güç ihtiyacının %30’u olarak hesaplanır. Günlük güç ihtiyacının <%7’si doymuş yağ, %12-15’i tekli doymamış yağ olarak planlanır. Trans yağ alımı günlük güç ihtiyacının <%1’ini (2 g/gün) aşmamalıdır.

·         Klinik yahut laboratuvar olarak yetersizlik belirtileri olmadığı sürece vitamin-mineral desteği önerilmemektedir. Bunların, doğal yolla alınmasına çalışılmalıdır. 

·         Günlük posa tüketimi artırılmalıdır, diyetin kalorisine nazaran, 14 g/1000 kkal (25-35 g/gün) olarak hesaplanır.

·         Düzenli ve planlı yemek yemek, ömür şekli haline getirilmelidir. Diyetin her ortamda ve her durumda uygulanmasına çalışılmalı, ne vakit, nerede ve ne yeneceği bahta bırakılmamalıdır. Günlük kalori muhtaçlığı karşılanılacak halde, besin çeşitliliğine dikkat edilerek, 3 ana ve 3 orta öğün ile beslenmeye çalışılmalıdır. Makul beslenme modellerinin uygulanmasından çok, ferdî tercihler, gereksinim ve amaçlar üzerine odaklanılmalıdır.

DİYABETTE SEÇİLMESİ GEREKEN SAĞLIKLI BESİNLER

·         Karbonhidratlar: Tahıllar, un ve undan yapılmış yiyecekler, kuru baklagiller, patates, zerzevat ve meyveler

·         Protein: Et, yumurta, peynir, süt, yoğurt) 

·         Yağ: Yağ ve et, peynir, süt, yoğurt üzere yağ içeren yiyecekler)

·         Vitamin ve mineral: Sebze ve meyveler başta olmak üzere tüm yiyecekler

·         Posa: Sebze, meyve, tam taneli tahıllar, kuru baklagiller

Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya Yeni Alem Yeni Dünya