CCBoot ile Disksiz İnternet Kafe Sistemi Konseyimi

CCBoot ile Disksiz İnternet Kafe Sistemi Konseyimi

CCBoot ile Disksiz İnternet Kafe Sistemi Konseyimi

İnternet kafeler için günümüzün en büyük problemlerinden biri sık sık güncellenen oyunlar. İnternet kafeler her gün yüzlerce velev bazen binlerce kullancının ziyaret ettiği taraflar olduğu için bu bilgisayarlara umumide DeepFreeze üzere yazılımlar kurmak gerekiyor. Bu yazılımlar sistem her kapandığında sıfırlama yaptığından dolayı rastgele bir oyunu güncellemesi için DeepFreeze’i kapatmak zorunda kalabiliyorsunuz.

İşte bu sorunu çözmek için tek bir sunucu üzerinden onlarca, velev yüzlerce bilgisayarı birebir anda çalıştırabilirsiniz. ASUS’un incelemesini yaptığımız TS300-E10-PS4 modeli de bu iş için makul sistemlerden birisi.

128 GB RAM Desteği

Öncelikle bizim incelediğimiz sunucuda Core i5 8400 işlemci ve 64 GB RAM mevcut. Lakin dileyen kullanıcılar dört adet bellek yuvası ile RAM kapasitesini 128 GB’a kadar çıkartabilir. Yani sunucuya her biri 32GB kapasiteli dört adet modül takmak mümkün.

Kafedeki makinelerde gerçekleşen süreçler direkt kelam konusu bilgisayarda yürütülmekte. Bu bağlamda sunucu tarafında haddinden fazla güçlü bir işlemci kuralı yok. Yani bilgisayarlar oyunları sunucu donanımı ile değil, kendi donanımları ile oynatıyorlar.

ASUS’un TS300-E10-PS4 sunucusu geniş yükseltme seçenekleri ile işletmeye nazaran ölçeklendirilebiliyor.

İmaj Diski

Kafedeki istemcilerin Windows’u en süratli halde açması ve çalıştırması en kıymetli noktalardan biri. Bunun için de çalıştırılacak VHD imaj belgesinin sunucuda süratli bir depolama aygıtında nokta alması gerekiyor. Bizim sunucumuzda bu süreç Kingston’ın KC2000 NVMe PCIe SSD’si üstünde gerçekleşiyor. 500 GB kapasiteli SKC2000M8/500G modelini kullanıyoruz. Yüksek performanslı NVMe SSD sayesinde SATA’nın limitlerini ortadan kaldırıp kafedeki bilgisayarların oyunlarda donma, geç açma ve takılma üzere dertler yaşamamasını sağlamış oluyoruz.

 20 TB Oyun Diski

İnternet kafeler için en kıymetli noktalardan biri de oyun çeşitliliği. Her bir bilgisayarda bütün oyunları sunmak inanılmaz yüksek bir disk maliyeti getirebilir. Bunun alanına bütün oyunları tek bir sunucu üzerinden sağlamak hem güncelleme hem de maliyet açısından çok daha avantajlı. Biz de inceleme için sunucuya iki adet Seagate Ironwolf Pro ST10000NE0004 disk taktık. Her biri 10 TB kapasiteli bu diskler 210 MB okuma suratı sunuyor. 3.5” bu diskleri takmak için kasayı açmak zorunda bile değilsiniz.

Aslında TS300 sunucunun en kıymetli avantajlarından biri de bu. Kasanın önünde yekunda 8 adet 3.5” disk yuvası yan alıyor. Buralara isterseniz 3.5” sabit disk, isterseniz de 2.5” SSD takabiliyorsunuz.

Geri Yazma Diski

Kafedeki bilgisayarların çalışırken yazdığı doneler geri yazma disklerinde depolanacak. Bu disklerin sayısı ve kapasitesi de sunucuya bağlı bilgisayar sayısına nazaran değişiklik gösterebilir. Bizim sunucumuzda bu iş için her biri 480 GB kapasiteli üç adet Kingston UV500 SSD mevcut. Dilerseniz daha sonra sisteme fazladan geri yazma diski de ekleyebilirsiniz.

SSD Önbellek

Oyunların sabit diskten yüklenmesi PC sayısı artınca biraz devir alabilir. Bu sorunu çözmek için de sistemdeki SSD’lerden birini önbellek olarak ayarlıyoruz.

Ek Depolama

Sunucuda şu aşamada 8 adet disk takılı. Buna karşın önde iki adet 3.5” yuva boş. Buraya dilerseniz standart SATA SSD, dilerseniz de sabit disk takabilirsiniz. Buna ek olarak sunucudaki P11C-E/4L anakartın üstünde çift M.2 NVMe yuvası bölge lıyor ve bu yuvalara 22110 standardında en uzun SSD’leri takabiliyorsunuz. Sonrasında da bunları RAID 0 modunda çalıştırıp daha da yüksek sürat elde etmek mümkün.

Dört adet Intel Ethernet

Birçok internet kafe bu türlü bir sistem için standart anakart kullanıyor. Pekala standart bir anakart ile bu süreç oluyorsa sunucu anakartı kullanmaya ne gerek var? İşte burada Ethernet desteği devreye giriyor. Kafedeki PC’lerin sayısı arttığında tek bir port üstünden akan trafik sorun oluşum edebilir. TS300-E10-PS4 sahip olduğu dört adet Intel I210AT Gigabit Ethernet portu ile laf konusu darboğazın önüne geçebiliyor.

Buna ek olarak sunucuda üç adet PCI Express 3.0 portu mekan alıyor. Dileyen işletmeler bu portlara 10 Gbit Ethernet kartları da takabilir.

Network stack ayarını devreye sokmanızgerekiyor.

Sistemin Avantajı

En büyük avantaj maliyet konusunda ortaya çıkıyor. Bilgisayarlara SSD yahut sabit disk takmak zorunda değilsiniz. Bu da depolama maliyetlerinin oradan kalkmasını sağlıyor. Şayet her bir bilgisayara disk taksaydınız bunların hepsinin NAS sınıfı olması da maliyetli olacaktı. Öte yandan yalnızca sunucuya disk taktığınızdan ötürü burada bir kez masraf yapıp bizim örneğimizdeki üzere uzun ömürlü disk ve SSD’ler tercih edebilirsiniz.

Bir gayrı avantaj da güncellemeler konusunda ortaya çıkıyor. Günümüz online oyunları her hafta bir güncelleme alıyor. Velev birtakım oyular haftada birden çok güncelleme alabiliyor. 10’dan ziyade bilgisayar olan bir internet kafede bütün PC’leri tek tek güncellemek bir müddet sonra eziyete dönüşebilir. Bu yüzden kafede sabahlayanlar olabiliyor. Bu sistem sayesinde tek bir imajı güncellemek bütün problemleri ortadan kaldırabiliyor.

Nasıl çalışıyor?

Öncelikle sistem PXE (Preboot eXecution Environment) üzerinden çalışmakta. Ekseriyetle “Piksi” olarak okunan bu teknoloji, bilgisayarın depolama ünitesi olmadan, ağ kartını kullanarak bir sunucudan işletim sistemini çalıştırması için geliştirilmiştir. Bu özellik için istemcideki ağ kartının (NIC) PXE özelliğini desteklemesi gerekmektedir.

Sonrasında yapılması gereken BIOS’tan PXE’yi devreye sokmak ve boot sıralamasında birinci başa almak.

İstemciyi hazırladık lakin sunucudan boot etmesi için koordinasyonlu bir Windows imajı olması gerekiyor. Bunun için isterseniz hazır VHD imajları kullanabilir, isterseniz de kendi imajınızı oluşturabilirsiniz.

İnternet kafelerin burada bütün PC’lerde birebir konfigürasyonu kullanması yararlı olacaktır. Böylelikle çakışmaların önüne geçilebilir.

Network Stack: Enabled. Değerli bir aşama tamam.

Windows 10 İstemci İmajı Oluşturma

  • Kafedeki PC’lerden birine disk takıp UEFI Windows 10 kurulumunu gerçekleştirin. Tavsiyemiz diski tek bir kısım yapmanız. C ve D sürücüsü oluşturmak sorun oluşum edebilir.
  • Sonrasında CCBoot yazılımını Client modunda sisteme kuruyoruz.
  • Yazılım çalıştığında birinci olarak UAC’yi kapatmanızı isteyecek. UAC’yi en alt seviyeye çekerek kapatın.
  • Bir sonraki aşamada sistemde birden çok ağ adaptörü varsa bunlardan hangisini kullanacağınızı soracak. Biz, Intel I211 adaptörü seçiyoruz. Siz de anakartınızdaki ana Ethernet kontrolcüsünü seçebilirsiniz.
  • Bir sonraki aşamada “Please set static IP fort he local connection first.” uyarısı alacaksınız. Ağ ayarları altından PC’nizin aldığı IP’yi elle girebilirsiniz bu aşamada.

İşletim sisteminize gerekli her şeyi yüklediyseniz bu aşamadan sonra istemci yükleme hazırlıklarını yapabilirsiniz.

  • Öncelikle İstemci yükleme butonuna tıklıyoruz.
  • Yazılım tekrar UAC’yi kapatmamızı isteyecek, gizliyse Kullanıcı Hesabı Teftişi penceresini kapatabilirsiniz.
  • Tekrar sistemde kullanılacak ağ adaptörünü seçiyoruz.
  • Artık sol alttaki Ağ kartı sürücü programı irtibatına tıklıyoruz ve açılan pencereden de Bilinen ağ kartlarının sürücülerini topla diyoruz.
  • Şayet imaja ek ağ kartı desteği eklemek isterseniz Bilinen ağ kartlarının sürücülerini yükle seçeneğini seçebilirsiniz.
  • Açılan pencereden INF evrakından yükle seçeneği ile sürücü paketlerindeki INF evraklarını seçerek imaja ek sürücü desteği katabilirsiniz. Windows halihazırda birçok Intel Ethernet kartını destekliyor. Bu bağlamda bu seçeneğin çok koşul olduğunu söyleyemeyiz. Tekrar de işinizi sağlama almak isterseniz Intel’in sitesinden şimdiki sürümleri indirebilirsiniz.
Integrated Peripherals altında ağ üzerinden boot etmeye yaratan PXE ayarlarını bulabilirsiniz.

İmajı sunucuya yahut mahallî diske yükleme

  • Bunun için sağdaki kısımdan Sunucu IP Adresi’ni girin.
  • Sonrasında İmaj alan boyutu kıymetini girin. Berrak kurulmuş bir Windows 10’da bu sahaya 25~30 GB girebilirsiniz.
  • Son olarak da imaj ismini giriyoruz ve İmaj yükle butonuna basıyoruz.
  • CCBoot sunucusunun parolasını da girdikten sonra OK diyerek yükleme sürecini başlatıyoruz.

Şayet yazılım sunucuya bağlanamaz ise imajı lokal diske kaydedebilirsiniz. Bunun için önünüze Gaye yolu çıkacak. Burada C sürücüsünden daha büyük bir boyuttaki dahili yahut harici bir diski seçebilirsiniz. Sonrasında C sürücüsü ve öncesindeki kısımları de seçip Create diyebilirsiniz.

Burada CCBoot’un birinci aşamada seçtiğimiz sürücüyü dikkate almadığını, Sysinternals’in Disk2vhd yazılımını kullandığını görüyoruz. Bu bağlamda yazılım penceresinde VHD Filename kısmının en sağında bölge alan üç noktaya tıklayıp buradan kaydedilecek konumu seçebilirsiniz.

Bu aşamadan sonra istemciyi kapatıp diski sökebilirsiniz.

Ağ üzerinden boot etmek, yani sistemi çalıştırmak istiyorsak bunu birinci sıraya alıyoruz.

CCBoot Sunucu Ayarları

  • CCBoot’u indirip CCBoot server installation seçeneği ile kurun, sunucuyu tekrar başlatmanız istenecek.
  • Sunucu tekrar başlayınca CCBoot’u çalıştırın ve Ayarlar’ı açın.
  • Burada bir sunucu şifresi belirleyin.
  • Bir sonraki aşamada Disk Başkanı altından diskleri ayarlıyoruz.
    • Birinci olarak 20 TB kapasiteli oyun diskimizi seçiyoruz.
      • Sistemde 64 GB RAM olduğundan ötürü RAM Önbelleği’ni 41472 MB seçiyoruz.
      • Bu seçim ekranında İstemci Sürücüsü ayarı göreceksiniz. Bu, oyun diskinin istemcide, yani kafedeki PC’lerde gözükeceği harf. Bunu D olarak seçmenizde yarar var. Bu sayede daha evvel şayet Origin oyunları için yüklü sürücüyü D seçtiyseniz bilgisayarlar artık Origin oyunlarını problemsiz çalıştıracaktır.
      • SSD Önbelleği kısmında da önbellek olarak kullanacağınız SSD’nin %90 kadar kapasitesini seçebilirsiniz. 111 GB kapasiteli SSD’miz için biz listede olan 90 GB’ı seçiyoruz.
    • Artık Geri Yazma disklerimizi seçiyoruz. Sistemdeki üç adet Kingston UV500 SSD’yi bu iş için kullanacağız.
      • Bu süreç için de 2 GB sunucu belleği ayırabiliriz.
    • Sonrasında Windows’un olduğu imaj diskini seçiyoruz. Bu iş için de 500 GB kapasiteli NVMe M.2 SSD’yi seçiyoruz.
      • İmaj için RAM pahasını de 6 GB olarak belirliyoruz.
    • Son olarak Önbellek SSD’sini belirliyoruz. Bu, oyunların daha süratli açılmasını sağlayacak.
      • CCBoot bu süreç için hem sunucudaki RAM’i hem de seçtiğiniz SSD’yi kullanacak. RAM öncelikli olduğundan ötürü RAM dolmadan cache SSD’si kullanılmayabilir. Bu, alışılagelmiş bir durum.

Windows İmajını Seçme

İstemcilerin kullanacağı Windows imajını seçmemiz gerekiyor bu aşamada. İmajı daha evvel M.2 SSD içine yerleştirdiğimizi söylemiştik.

  • CCBoot içinden İmaj Yöneticisi’ni açıyoruz.
  • İmaja bir isim verip VHD imaj belgemizi seçiyoruz.

İstemcileri belirleme

Bu kısımda ağ üzerindeki PC’leri tespit ediyoruz, yani internet kafedeki bilgisayarları.

  • Client Manager kısmına giriyoruz.
  • Otomatik tarama seçeneğine basıyoruz.
  • Önümüze IP aralığı çıkıyor.
  • CCBoot esasen ağdın IP yapısını tespit ettiğinden otomatik olarak Başlangıç IP Adresi ve Bitiş IP Adresi kısımlarını dolduracak.
  • Artık tek yapmanız gereken Başlat demek. Bu aşamadan sonra ağdaki PC’ler taranıp tespit edilecek.
    • Listede olmasını istemediğiniz PC’leri silebilirsiniz.
  • Artık tespit edilen PC’ler için önbellek ayarı yapmak gerekiyor. Bunun için evvel istemciye sağ tıklayıp İstemciyi düzenle diyoruz.
  • Açılan pencereden “Önbellek aktif” kısmı altından istemcilerdeki RAM ölçüsüne nazaran bir önbellek ölçüsü seçebilirsiniz.
    • CCBoot’un son sürümünde bu ayar artık otomatik yapılabiliyor. Bu bağlamda Auto seçeneğini seçebilirsiniz.
    • Şayet istemcide 16 GB yahut üstü bellek varsa 2048 MB yahut Auto pahasını seçebilirsiniz.

CCBoot’un istemci bellek ölçüsüne nazaran tavsiye ettiği önbellek ölçüsü:

İstemcideki Fizikî RAM İstemci Önbelleği
1 GB 256 MB
2 GB 384 MB
4 GB 512 MB
8 GB 1024 MB
16 GB 2048 MB

Sistemi çalıştırma devri

İstemcide rastgele bir disk takılı olmasına gerek yok. Natürel ki tek kaide, istemcinin ağa bağlı olması.

Bu aşamada PXE’yi devreye sokmamız gerekiyor.

  • PC açılırken DEL tuşu ile BIOS’a giriyoruz.
  • Buradan Advanced > Integrated Periherals kısmına giriyoruz.
    • OnBoard LAN Controller: Enabled
    • LAN Option ROM: Enabled/Disabled
    • Network Stack: Enabled
      • IPv4 PXE Support: Enabled
      • IPv6 PXE Support: Enabled
    • Boot kısmına giriyoruz. Burada Boot Mode select ayarını Legacy + UEFI yapıyoruz. Birtakım sistemlerde UEFI + CSM olabilir.
    • Artık boot sıralamasında ağdan açılışı birinci sıraya alıyoruz. Bunun için Boot Option #1 ayarını Network yapıyoruz.
    • Son aşamada artık Save & Exit kısmına gelip Save Changed and Reboot diyebilirsiniz.

Bu aşamada artık sunucunuz içerisinde CCBoot ile hazır olarak çalışıyorsa istemcileriniz meselesiz olarak ağ üzerinden Windows’u çalıştıracaktır.

Tasarruf Deneyimlerimiz

Windows 10 akıllı bir işletim sistemi. Kurulduğu donanımlara adapte olabiliyor acilen. Bu bağlamda sistem problemsiz çalıştı. Origin’i yükleyip uzun müddet Battlefield 5 dahi oynadık. Şayet bütün ayarları evvelden yaptıysanız oyunların açılması nispeten süratli bir biçimde gerçekleşmekte. Lakin rastgele bir diske birkaç GB kapasitede bir belge aktarmak isterseniz 1 Gbit suratın limitlerine takılıyorsunuz. Bu sorunu çözmek için de dediğimiz üzere 10 Gbit bir ağ kurabilirsiniz. Burada tercih artık maliyet istikrarına kalmış.

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir