Bitcoin Nedir? Blok Zinciri Nedir? Kripto Para Nasıl Alınır?

Bitcoin Nedir? Blok Zinciri Nedir? Kripto Para Nasıl Alınır?

Bitcoin Nedir? Blok Zinciri Nedir? Kripto Para Nasıl Alınır?

Bitcoin'i mütemadi duyup, ne olduğu tam olarak kavrayamayan çok sayıda insan var. Bunun en büyük nedeni, “para” denilince akıllarda beliren birtakım temel özellikler. Haliyle temel yanılgılar ve duyumların neden oluğu önyargılar mevcut. Bitcoin'in, kripto paraların, blok zincirinin ne olduğunu anlamak için biraz temelden başlamak gerek. Yazının ahir, temel haberlere kavuşmuş, kripto paraları diğer dolandırıcılık hikâyelerinden ayırt etmiş olacaksınız.

Yerküre iktisadı, merkezi anlayıştan uzaklaşıyor. Tarih boyunca daima ekonomik bunalımlara neden olan mevcut sistem, artan insan nüfusunun muhtaçlığını artık yeteri kadar karşılamıyor. Güçlü zengileşmeye, yoksul yoksullaşmaya devam ediyor. Ekonomik kutuplaşma şiddetlenmeye başlıyor. 1929'da yaşanan Büyük Buhran üzere, akabinde büyük savaşlara neden olan ekonomik bunalımlar var. Bunlar yakın tarihimizdeki en net göstergelerdi. Yaşanan teknolojik değişimler ve haberin dijitalleşmesi, bizi beklenen ancak öngörülemeyen değişim noktasına götürdü.

Bitcoin nedir?

Bitcoin'in ne olduğu sorusuna gördüğünüz yüzünü anlatmakla başlayalım. Akabinde bu işin art planına, teknolojisine de yakından bakacağız.

2017'nin sonlarında 20.000 doları gören; 2018'i durgun geçirip, 2019'un 2. yarısında tekrar gündem olan Bitcoin, temel olarak yerkürenin birinci kripto parasıdır. Kripto para piyasalarında Bitcoin'e alternatif olarak gelişen Ethereum ve Ripple üzere yüzlerce ünite daha bulunuyor. Bu kripto paraların her biri, aslında farklı hedefler için geliştirilen yazılımlardan ibaret. Örneğin yalnızca ziraî alışverişlerde kullanılan, çiftilere şahsi kripto paralar var. 

Bitcoin dahil tüm kripto paraları, tıpkı borsada kıymetlenen şirketler üzere düşünebilirsiniz. Yalnızca kripto paraların fiziksel bir karşılığı yok. Yalnızca bilgisayarlar tarafından işlenen haberden ibaretler. Bu soyutlaşma, klâsik bakış açısına inançlı değil. Gelgelelim sizi temin ederiz ki blok zinciri, bir avuş insanın inisiyatifine kalan ekonomik sistemlerden daha inançlı. Bunun da bir sebebi var: 

Blok zinciri

Blok zinciri nedir?

Elinizde içi bomboş bir defter olduğunu hayal edin. Bu defterin her sahifesi “blok” olsun. Her bloğun yani sahifenin da bir numarası bulunsun. Yani sahifeler, sırası bozulmadan dizilsinler. Bu defterde bir sahifeyi koparıp sırasını değiştiremezsiniz. Başkaca bir sahifenin üzerine yazdığınız haberleri silemezsiniz. Blok zinciri dediğimiz yazılımsal kuyruklarda da o zincirdeki halkaların alanını değiştiremez, bir halkayı zincirden çıkaramazsınız.

Bir sair örnek olarak, müzik pratiklerindeki çalma listelerini düşünün. Bu listelere müzik ekleyebildiğinizi, fakat müziklerin sırasını değiştiremediğinizi ve onları listeden çıkaramadığınızı hayal edin. Bir arkadışınız (yani yani blok zincirindeki bir öteki kişi), listeye müzik eklemek istesin (Yani zincirin sonuna yeni bir blok eklemesi gerekiyor).

Lakin kıymetli bir koşul var: Laf konusu müzik listesini kullanan herkes, arkadaşınızın “şarkı ekleme talebine” onay vermeli. Tüm kullanıcılar onay verdiklerinde, arkadaşınızın eklediği müzik listenin ahir yan alıyor. Birebir şekilde siz ya da müzik listesinin gayrı kullanıcıları listeye müzik ekleyebiliyorlar.

Yani blok zincirinin kullanıcıları, vesair kullanıcıların yaptığı her sürece onay vermek zorunda. 

Özcesi blok zincirindeki her bir kullanıcı, o blok zincirinin güvenliğini arttıran bir öge. Kullanıcılar isminde bu onayları veren ise bilgisayarlar ve o blok zincirine ilişkin olan yazılımlar. 

İmza yok, sistemdeki her kullanıcı, sistemin güvenliğini arttıran bir öge olarak vazife alıyor. Tekrar söylüyoruz: Blok zincirine eklenen halkaları sonradan çıkaramıyor, sıralarını değiştiremiyorsunuz.

  • Önerilen içerik: Bitcoin 0 dolara düşerse ne olur?

Bitcoin inançlı mi?

Yukarıda da belirttiğimiz üzere, her kullanıcısını aslında bir güvenlik ögesi haline getiren blok zinciri teknolojisi, güvenlik konusunda bambaşka bir çağ başlattı. Bitcoin ve gayrı kripto paralar haricinde, blok zincirinin pek çok tasarruf meydanı var. Örneğin Pegasus Havayolları, uzun müddettir İstanbul'daki uçuşlarının haberlerini blok zinciri sistemiyle koruyor. Google, bulut depolama sistemlerindeki olguları blok zinciri tabanıyla korumak için çalışmalara devam ediyor. Facebook 28 şirketle iştirak kurduğu Libra Birliği ile 2020 yılında finansal teknoloji piyasasına sert bir giriş yapacak.

Özcesi blok zinciri teknolojisi, yalnızca Bitcoin üzere finansal çıktılarıyla sonlu değil. Tasarruf yeri epeyce geniş. 

Münasebetiyle blok zinciri tabanlı tüm ekosistemlerde güvenlik son nokta üst seviyede. Yaşanan tüm meşakkatlerin gerisinde ya yatırıma aracılık eden borsanın ya da kullanıcıların kusuru oluyor. Ayrıyeten blok zincirinin bu imajını kullanarak yürütülen dolandırıcılıklar da var. İşte bu noktada iş, hikayesi tam olarak kavramaktan geçiyor. 

Bitcoin nereye bağlı?

2009'da Satoshi Nakomoto takma ismini kullanan bir yazılımcı, internet ortamında Bitcoin isminde bir sistemin duyurusunu yaptı. Bu yazılımın bir müddet sonra ses getirmesinin nedeni sunduğu geniş imkanlard oldu. Nakomoto, Bitcoin için “eşler arası bir elektronik nakit sistemi” tanımlaması getirmişti. Bitcoin, vakitle tıpkı online oyunlardaki sanal paralarda olduğu üzere popülerleşti. Bu durum onun ve sair kripto paraların ününü kullanan dolandırıcıların sayısını arttırdı. Gerisinde blok zinciri tabanlı bir yazılımsal mimari bulunmadan kişileri kandıran yapılar türedi. Doğal olarak, sürece haberi olmadan dahil olanlar hem Türkiye'de hem de tüm yerkürede büyük zarara uğradılar. İşini bilip okuyan, araştıran ve sorgulayan yatırımcılar kazandılar. 

Yukarıda Bitcoin ya da öbür kripto para ünitelerinin her kullanıcısını bir güvenlik ögesi haline getirdiğini söylemiştik. Hasebiyle bu sistemde bir efendi yok. Yalnızca sistemin geliştiricileri var. Satoshi Nakomoto'nun gerçek kimliği ise hâlâ tespit edilebilmiş değil. Tahminen bir insandan değil, bir küme yazılımcıdan bahsediyoruz.

Ama Ethereum ve Ripple üzere yüzlerce gayri kripto paranın kurucuları, emelleri, işleyiş halleri külliyen ortada ve şeffaf. Bu insanlar ise kripto paraların kıymetlerine karar vermiyorlar. Yaptıkları tek şey, sistemin imkanlarını genişletmek, yürürlülüğünü sağlamak. Örneğin merkezi Silikon Vadisi'nde bulunan Ripple, devletimizde Akbank ile ortak. Akbank mobil pratiği üzerinden Ripple yatırımı yapmak mümkün. 

Merkeziyetçilik yok, ekonomik gidişata bir avuç insan değil, tüm kullanıcılar ve yatırımcıların ilgisi karar veriyor. Yani bir arsa, oraya birileri köprü yapacağı için değil, nitekim şık olduğu için değerlenebiliyor. İnternet sayesinde, tüm yerkürede kullanıcıları bulunan blok zincirlerini hacklemek güçlükle, çünkü merkezi bir bilgisayar da yok. Her kullanıcının sisteme entegre ettiği bilgisayarlar var. Bu bilgisayarlar da yapılan her süreci onaylamak ve zincire yeni bir halka eklemekle hizmetliler.

  • “Kullanıcı” ile kastımız, Bitcoin ağında bulunan üreticiler, yani madenciler. 

Bitcoin nasıl kazanılır? Bitcoin nasıl üretilir? Kripto para madenciliği nedir?

Bitcoin, Ethereum üzere kripto paraları kazanmak için “dijital madencilik” yapmanız gerekiyor. Bunun için de bilgiyi toprak üzere kazıp mealli doneleri zincire ekleyen bir bilgisayara gereksiniminiz var. Bu bilgisayarların işlemci gücü arttıkça, daha çok bilgiyi daha kısa vadede işleyebiliyorsunuz. Bu sırada kullandığınız yazılım, işlediğiniz haber kadar, bilgisayarınızın emeğini ödüllendiriyor. Kodlardan oluşan kripto para cüzdanınıza, makul nispetlerde destek hakkı yatırılıyor.. Zira siz yapılan her süreç için bir güvenlik ögesi, sistemin yaygınlaşması için çalışan bir destekçi olduğunuz, haber işlenmesi için zincire destek sağladığınız, dolaşımı arttırdınız. Bu sürece de umumî olarak “kripto para madenciliği” ismi veriliyor.

Bitcoin'in bir haddi var mı?

Bitcoin'in yazılımsal olarak 21 milyon adet hududu bulunuyor. Bitcoin blok zincirindeki haber ölçüsü giderek arttığı için o haber yığınını işlemek zorlaşıyor. Bu nedenle giderek Bitcoin üretimi yavaşlıyor. Şu anda 17 milyon adet Bitcoin bulunuyor. Sistem giderek yavaşlayacağı için 21 milyon Bitcoin hududuna iddiası olarak 2100 yıllarda ulaşacağımız söyleniyor. Ethereum'un ise rastgele bir üretim haddi bulunmuyor. 

Bitcoin çatalalanması nedir? Kripto paralar nasıl bölünüyor?

Sistem yavaşladıkça, malumat ölçüsü artıkça süreç yapmayı kolaylaştırmak için “çatallanma” ismi verilen bir yol başvuruluyor. Örneğin Bitcoin ağındaki yükü hafifletmek için çatallanma süreci yapılmış, Bitcoin Cash verilen bir kripto para ortaya çıkmıştı. Bitcoin Cash ise artık başka bir blok zincirine sahip olan, farklı bir kripto para. Çatallanma sürecine, o kripto paranın başkanları karar veriyor, gelgelelim bu karar gayri kullanıcıların onayından geçmeden gerçekleşemiyor. Çatal süreci gerçekleşen ana blok zinciri, tıpkı Bitcoin'de olduğu üzere değerlenmeye devam ediyor. 

Bitcoin nasıl alınır? Bitcoin nereden alınır?

Bitcoin ya da başka kripto para ünitelerine sahip olmak için birinci yapmanız gereken, sağlıklı bir aracı kanal bulmak. Bu aracı kanaldan kastımız, global ya da mahallî olarak hizmet veren kripto para alım-satım süreci yapılan borsalar. ABD merkezli Coinbase, Hong Kong'lu Bitfinex, Çinli Binance üzere uluslarası örnekler bulunuyor. Bunun dışında direkt TL üzerinden çalışan yerli borsa şirketleri de var. 

Bitcoin ya da rastgele bir kripto paraya yatırım yapmadan evvel, aracıyı güvenmeden süreç yapmamalısınız. Ayrıyeten elektroni ortamdaki cüzdanınızı, soğuk depolama ismi verilen teknikle saklayabilirsiniz. Böylelikle internet ortamındaki haberlerin başına bir şey gelse bile soğuk deponuzdaki kripto paralarınıza zarar gelmiyor.

1 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir