Ay’ın Manyetik Meydanının Neden Kaybolduğu Anlaşıldı

Ay’ın Manyetik Meydanının Neden Kaybolduğu Anlaşıldı

Ay’ın Manyetik Meydanının Neden Kaybolduğu Anlaşıldı

Yeni yapılan bir araştırmaya göre Dünya'nın uydusu Ay'ın bir vakitler güçlü olan gözetici manyetik sahası, 1 milyar yıl evvel 'iç dinamosu çalışmayı durdurduğu' için yok oldu. Bilim kişileri, ortamın geçmişteki gücünü hesaplayabilmek için Ay'ın yüzeyinde bölge alan ve güçlü bir patlamayla yaratılan erimeyle oluşan kayaları inceledi.

Kaya soğuduğunda, içindeki küçük taneler o zamanki sahanın gücünün ve istikametinin anlık imajını oluşturmak için manyetik sahayla birlikte sıralandı. Araştırmacılar, Ay'ın manyetik ortamının 1 milyar yıl evvel 0,1 mikroteslaya düştüğünü tespit etti. Bu bedel, Dünya'nın şu andaki manyetik yerinden yaklaşık olarak 500 kat daha zayıf.

Ay'daki volkanik faaliyetler, 3 milyar yıl evvel sona erdi:

Bilim beşerlerine nazaran bu düşüşün nedeni, Ay'ın çekirdeğindeki unsur kristalleştirme sürecinin sona ermesi. Bu sürecin, manyetik ortamı yaratan dinamo olduğu düşünülüyor. Güneş'teki patlamalar sonucunda oluşan yüklü parçacık akımlarından Dünya'yı koruyan manyetik sahanın, gezegenimizin çekirdeğindeki likit metallerin hareketinin yarattığı elektrik akımından doğduğu biliniyor.

MIT'den gezegen bilimci Benjamin Weiss'a göre Ay'ın manyetik yeri kuvvetli olmaya devam etseydi yeryüzündeki gaz çeşitliliği engellenmiş olabilirdi. Weiss ayrıca Ay'ın güçlü bir manyetik meydana sahip olduğu devirde Dünya'ya olan uzaklığının da bugünkünün yarısı kadar olduğunu kelamlarına ekledi. Ay, Dünya'dan hâlâ yılda 2,5 santimetre uzaklaşıyor.

Weiss ve meslektaşları, bir evvelki çalışmalarında 4 milyar yıl evvel Ay'ın manyetik ortamının 100 mikrotesla olduğunu tespit etmişlerdi. Bu kıymet, Dünya'nın bugünkü manyetik meydanından 2 kat güçlü. Ekip bu sonuca Ay yüzeyindeki volkanik faaliyetler sonucu oluşmuş kayaları inceleyerek vardı. 3 milyar yıl evvel Ay'daki volkanik faaliyetlerin kesildiği düşünülüyor. Bununla birlikte volkanik faaliyetler, cisimlerin erimesine neden olan tek vaka değil. Unsurların erimesine büyük çarpmalar da neden olabiliyor. Araştırmacılar, 1 milyar yıl evvelki bir çarpmadan doğan kayalardaki incelemeler sonucunda Ay'ın 1 milyar yıl evvel unsur kristalleştirmeye son verdiğini keşfetti.

Araştırmacılara nazaran Ay'daki manyetik alan iki farklı süreçten kaynaklanıyor olabilirdi. Birincisi, Ay'ın Dünya'ya yakınlığına bağlı olarak çekirdeğindeki akışkanların mekan çekimi sayesinde karıştırılması sonucu oluşan dinamo tesiri. 

Ay ile Yerküre arasındaki uzaklığın artmasıyla birlikte 'çekirdek kristalleşmesi' denilen 2. bir süreç daha değerli olmaya başladı. Bu süreçte, Ay'ın ağır demirli iç çekirdeğinin kademeli olarak oluşumuyla birlikte bu çekirdek etrafını saran dış çekirdekteki likitleri 'kışkırtmaya' başladı. Ay'ın manyetik ortamı bu sayede oluştu ama iç çekirdek dış çekirdeği külliyen kristalleştirdiğinde bu dinamo da faaliyetini durdurmuş oldu.

1 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir