5G Nedir?

5G Nedir?

5G Nedir?

2019, 5G ilişki teknolojisinin birinci testleri için bir yaygınlaşma yılı oldu. Avrupa, Amerika ve Asya’da pek çok memlekette birinci 5G testleri muvaffakiyetle gerçekleştirildi. Türkiye’deki birinci resmi 5G testleri ise Haziran 2019’da ODTÜ Teknokent’teki HAVELSAN Test Laboratuvarı’nda gerçekleştirildi. 

5G’ye yerküre çapında yapılan yatırımın trilyon dolarlık rakamları bulacağı söyleniyor. Zira bu teknoloji yalnızca kablosuz olarak bağlandığımız internetle hudutlu değil. Yüksek suratlar sayesinde kullandığımız hizmetler de değişim geçirecek. YouTube ya da Netflix üzere bulut sistemleri üzerinden görüntü izlerken, bir anda bulut üzerinden oyun oynayabilir hale geleceğiz. Üstelik metroda giderken ulaşacağımız internet suratlarıyla bu mümkün olacak. 

5G nedir?

Burada “G” harfi, İngilizce “generation” yani “nesil” manasına geliyor. Yani kendisi yeni nesil kablosuz irtibat standartlarının umumi ismi. Elbette daha evvelki teknolojilerle hayatımıza giren imkanlara sahip durumda. 

Temelleri 2017’den itibaren atılmaya başlanan 5G teknolojisinde, test sürecinin son aşamalarına gelindi. Artık irtibat kurmanın ötesinde, 5G’li modemlere sahip akıllı telefonların birinci örneklerini gördük. Bu modemler, telefonlarda bulunan küçük merkezi işlemcilerin içerisinde entegre durumdalar. 

1G, 2G, 3G, 4G ve 5G…

Bu sıralamanın bir sebebi var. Fakat ondan evvel temel mantığını açıklamak gerekiyor. Tıpkı gayri nesillerde olduğu üzere 5G de aslında 2020 ve 2030 yılları arasında yaygınlaşması hedeflenen bir standart. Örneğin birinci 4G’li telefonların 2010’da hayatımıza girdiklerini gördük. Artık de 5G için yapılan planlama ve altyapı çalışmalarının son devrindeyiz. 

  • 1G, analog hücresel olgu aktarım teknolojisiydi, birinci sefer kablosuz done aktarma imkanına kavuştuk. 
  • 2G periyodunda hayatımıza CDMA,  TDMA ve GSM ve üzere teknolojiler girdi. Kablosuz muhabere suratları arttı, mobil cihazlardan ilkel de olsa internet sahifelerine erişmeye başladık. Ortalama süratimiz saniyede 200 kilobayta ulaşmıştı. 
  • 3G ise eski teknolojilerin üzerine EVDO, HSPA ve UMTS standartlarını getirdi. Ortalama suratlar 200 kilobayt seviyesinde saniyede birkaç megabayta kadar yükseldi.
  • 4G ise WiMAX ve LTE üzere teknolojilerle geldi. Birçok konumda mobil cihazlar üzerinden 100 megabit suratına kadar yükseldi. Velev Wi-Fi ağlarında şayet 4G desteği varsa, mobil cihazlarda gigabitlere ulaşan done aktarım suratlarına şahit olduk. Metroda giderken Webtekno YouTube kanalını izleyebiliyorsanız, 4G’ye teşekkür edin. 
  • 4.5G ise Türkiye’de daha tanınan olan bir isim. Aslında ABD merkezli Qualcomm firmasının geliştirdiği “LTE Advenced” teknolojisinin gayri ismi. Hücresel olarak 100 megabite kadar olan 4G’den farklı olarak 4.5G, 300 ila 450 megabite ulaşma talihi sunuyor. Qualcomm’un X24 modemi ise 2 gigabit suratlarına ulaşma imkanı sunan bir 4G tabanlı mobil modem.
  • 5G için ise 1 gigabit ile 10 gigabit arasında maksimum data aktarım suratına ulaşılacağı söyleniyor. Ancak her yanda bu suratlar birebir olmayacak. 5G’nin 3 temel özelliği olacak: Daha büyük olgular için daha yüksek sürat, daha çabuk sonuç ve reaksiyon alabilmek için daha süratli cevap vadesi, sensörler ve akıllı cihazların bağlanması için tek seferde yüzlerce cihazın bağlandığı merkezi ağlar. Bu cümleler gözünüze çok sıradan gelebilir, gelgelelim o denli değil. Otomobillerden, akıllı konut aletlerine kadar her şeyden bahsediyoruz.

Kısaca çok daha büyük doneye çok daha kısa gecikme vadelerinde ulaşabileceğiz.

5G nasıl çalışacak?

Öbür kablosuz ağlarda olduğu üzere 5G de kendi nahiyesini hücreler halinde bölmelere ayırıp, radyo dalgaları aracılığıyla çözülmüş olguyu cihazlara gönderecek. Her hücresel bölme bir ağ omurgasına bağlanacak, bu omurga da merkezi olan kablolu ya da kablosuz bir ana taşıyıcıya ulaşacak. 

5G ağları OFDM ismi verilen bir teknolojiye sahip olacak, misal bir teknoloji şu anki 4G ağlarında da bulunuyor. 5G’nin sistemi ise daha geniş kanalları daha yüksek suratlarla yönetebilecek. 4G ağlarındaki kanallar 20’şer MHz suratlarında olurlar ve bir araya geldiklerinde 160 MHz’lik ana bir kanal oluştururlar. 5G’de ise her bir kanal 100 MHz olacak, yani 5 kat daha geniş frekanslar bulunacak. Bu da yekunda 800 MHz’lik ana kanal mealine geliyor. 

Küçük hücrelerde frekans genişletmek kolay, ama büyük çapta bir genişleme için 5G’nin daha çok vericiye gereksinimi var. Emsal bir durum 4G’de de olduğu için şu anda bulunduğunuz her noktada tıpkı erişim suratlarına ulaşamıyorsunuz. Qualcomm’a nazaran 5G, mevcut kapasiteyi 4’e katlayacak. 

2015’ten bu yana 5G üzerine değerli çalışmalar yürütülüyor. Elbette bu sürecin daha öncesi de mevcut. Lakin 2015’ten sonra yeni mobil done teknolojisine ait somut adımlar atılmaya başlanmıştı.

5G ne kadar süratli olacak?

4G erişimine her konumda ulaşamadığımız aşikar. Temel olarak saniyede 100 megabit suratlar vadetse de ortalama ulaşılabilen sürat saniyede 10 megabit. 5G için de benzeri bir durum makbul olacak E hani saniyede 1 gigabit demiştik? Velev 10 gigabit falan…

Şöyle açıklayalım: Kullanıcı sayısının artmasıyla, ağlardaki yoğunluk da artacak. Yapılan hesaplamalara nazaran 5G ile kullanıcı başına saniyede ortalama 50 megabit ila 200 megabit arasında değişen suratlar denk düşecek. Yani teorideki beklentinin pratikte karşılanmadığına şahit olacağız. Yeniden de 4G’nin minimum sürat dağılımı olan saniyede 10 megabitten, saniyede 50 megabite kadar artış yaşamamız laf konusu. 

Nereden bakarsanız bakın, imkanlar genişledikçe harcadığınız olgu ölçüsü da artacak. Hasebiyle sınırsız mobil internet paketlerinin de standartlaştığını görebiliriz. 

5G hangi yenilikleri göreceğiz?

Snapchat 2012, Uber 2013, WhatsApp üzere pratikten yapılan telefon görüşmeleri ise  2013 yıllarında ortaya çıktı. Hepsinin ortak bir noktası vardı. Bu tatbikler anlık olarak görsel ve işitsel olguları paylaşabildiğiniz, konum takibini yüksek doğrulukla yapabildiğiniz sistemlere sahipti ve tanınan hale gelmek için 4G standardındaki üzere yüksek suratlar gerekiyordu. 

5G teknolojisine dayanan tatbikler ise tahminen 2021-2022 yıllarında hayatımıza girmeye başlayacaklar. Bugünün pratiklerinden farklı olarak, artık birden fazla dataya cihazın depolama sahasından değil, direkt bulut sistemleri üzerinden ulaşacağız. Velev bırakın doneyi, işletim sistemlerinin kendisine de bulur üzerinden bağlanacağız. Google Fuchsia ve Windows Core bu işletim sistemlerinden olacak. 

Samsung, Xiaomi üzere üreticiler, standart amiral gemilerinin 5G’li kişisel sürümlerini çıkardılar. Önümüzdeki yıldan itibaren de tüm amiral gemiler 5G entegrasyonlu yerleşik modemlere sahip olacaklar. Sonra bu teknoloji orta ve düşük seviyeli cihazlara gelecek, 2020’li yılların ortalarında kadar 5G, gündelik hayatta alıştığımız suratlar sunan bir temel teknoloji haline dönüşecek. 

Kullandığımız mobil tatbikler, online hizmetler, cihazlar buna nazaran değişecek. Asıl amaç ise kabloları büsbütün ortadan kaldırmak. Velev meskendeki modemden değil, direkt uydudan internet alabilmek. Aşama aşama esasen bu sürecin içerisinde olduğumuzu görmeniz mümkün. 5G için hazırlansanız âlâ edersiniz, çünkü hayatınızdaki her şey, işiniz dahi bu teknolojiyle değişebilir.

5G Türkiye’ye ne vakit gelecek?

Aslında sorunun kökende bir günah var. Zira 5G bir gayrı yanda değil, bu nedenle kalkıp gelmesi ya da getirilmesi laf konusu değil. Qualcomm ve Huawei üzere devler, halihazırda gereken işlemci teknolojilerini, baz istasyonlarında kullanılacak merkezi sistemleri ve velev uydulardaki çalışmalar tamamladılar. Bu şirketlerin operatörlerle ve cihaz üreticileriyle yapacağı paydaşlıklar sonucunda, yavaş yavaş 5G destekli ağların donanımsal yaygınlaşma aşamasına tanık olacağız. 

Türkiye’de hala 2G ve 3G ile çalışan eski tip baz istasyonları var. Aslında bütün yerkürede laf konusu olan bu. Evvel gelişmiş kentler ve nüfusun, münasebetiyle insan sayısının çok ziyade olduğu noktalardaki muhtaçlığın karşılanması hedefleniyor. 5G’nin ise Türkiye’de yaygın olarak kullanılması 2020 ila 2025 yılları arasında gerçekleşecek. Bu mühlet zarfında metropollerde ve örtülü yerlerde 5G hayatımıza girmiş olacak. 

Yeniliklere daha kolay ayak uydurmak için Webtekno’yu takip etmeye devam edin. Mobil pratiğimizi aşağıdaki kontaktan indirebilirsiniz:

2 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir