Önümüzdeki 10 Yılda Yerküreyi Değiştirmesi Beklenen 5 Buluş

Önümüzdeki 10 Yılda Yerküreyi Değiştirmesi Beklenen 5 Buluş

Önümüzdeki 10 Yılda Yerküreyi Değiştirmesi Beklenen 5 Buluş

Geçtiğimiz 10 yılda Higgs bozonunun keşfinden, gen düzenleme için CRISPR tasarrufuna kadar bilimde devrim yaratan kimi ilerlemeler gerçekleşti. Fakat bilim durmaz. Önümüzdeki 10 yılda bilim kişileri yeniden tıp, uzay, fizik ve mühendislik ortamlarında yerküreyi değiştirecek buluşlarla önümüze çıkacak.

Pekala, gelecekte yerküreyi değiştirecek en büyük atılımlardan hangileri? Yerlerinde eksper olan bilim kişileri, 2020'lerde göreceğimiz heyecan verici keşifleri, teknikleri ve gelişmeleri açıkladı:

Tıp: Kozmik grip aşısı

Bilim kişilerinin yıllardır üzerinde çalıştığı âlemşümul grip aşısı, önümüzdeki 10 yıl içinde ortaya çıkacak. Evrensel grip aşısı, teorik olarak gribe karşı uzun periyodik müdafaa sağlayacak ve her yıl grip aşısı yapma gereksinimini ortadan kaldıracak.

Grip virüsünün birtakım kısımları mütemadi değişirken, bazı kısımları çoğunlukla yıldan yıla değişmeden kalıyor. Âlemşümul grip aşısına yönelik tüm yaklaşımlar, virüsün daha az değişken olan kısımlarını maksatlar. ABD’de bulunan Ulusal Alerji ve Enfeksiyon Marazları Enstitüsü, âlemşümul grip aşısı için insanlarda ilk denemelerine başladı. Çalışmaların birinci aşaması, deneysel aşının güvenilirliğine ve iştirakçilerin buna karşı bağışıklık reaksiyonlarını araştıracak. Bilim kişileri, birinci sonuçları önümüzdeki aylarda bildirmeyi hedefliyor.

Mevcut aşıların yüzde 10’u kozmik bir aşı ile değiştirildiği takdirde, illete yakalanan insan sayısında her yıl yaklaşık 5.3 milyonluk azalma gözleneceği ve ölen kişi sayısında yaklaşık 6.300 kişilik düşüş yaşanacağı belirtiliyor.

Sinirbilim: Daha büyük, daha düzgün mini dimağlar

Bilim kişileri son 10 yılda, nöronlara farklılaşan ve insan kök hücrelerinden üretilen ve “organoid” olarak bilinen mini dimağları, 3 boyutlu yapılara yerleştirerek muvaffakiyetle yetiştirdiler. Araştırmacılar, dimağın hasarlı nahiyelerinin mekanını alması için had dokusunun fonksiyonel birimlerini üretebilmeyi planlıyor.

Yapay mini dimağlar umumiyetle kısa bir ömre sahip. Gelgelelim bilim insanlarının nörolojik illetlerin ilerleyişini takip etmesine imkan sağlıyor. Böylelikle Alzheimer ve Parkinson üzere marazların yanı sıra travmatik dimağ yaralanmaları ve bu üzere durumların erken teşhisinde kullanılabilecekler. Mini dimağlar, insan dimağının yanına geçmesi için üretilmiyor. Burada asıl maksat, marazların dimağ üzerindeki tesirini görebilmek.

İklim Değişikliği: Yenilenebilir güç sistemleri

Geçtiğimiz 10 yılda eriyen buzullar, yükselen deniz seviyeleri ve dengesiz iklim hadiseleri, şık gezegenimizin ne kadar kırılgan olduğunu ortaya koydu. Önümüzdeki on yılda, güç ve ulaşım sistemlerinin yenilenebilir kuvvete dönüştürülmesi üzere yeni yaklaşımlar ve teknolojiler geliştirilecek.

Pensilvanya Eyalet Üniversitesi'nde meteoroloji profesörü olan Michael Mann, “İklim konusunda harekete geçeceğimiz bir atılım göreceğimizi düşünüyorum. Fakat bu geçişi hızlandıracak siyasetlere ve bu siyasetleri destekleyecek siyasetçilere muhtaçlığımız var.” diyor.

İnsanlığın iklim değişikliğine karşı daha da bilinçlenmesi âlâ bir durum. Zira elde edilen son doneler, korkutucu olasılıklara işaret ediyor. Illinois Üniversitesi'nde atmosfer bilimleri profesörü Donald Wuebbles, “Bilim kişileri, iklim değişikliğinin bu yüzyıl ve ötesinde yarattığı tesirleri hafife alıyor olabilirler” diyerek tehlikeye işaret ediyor.

Parçacık fiziği: Axion'un bulunuşu

Higgs bozonunun keşfi son 10 yılın en değerli hadiselerinden biriydi. Ancak Higgs keşfedildiğinde, gayri parçacıklar da yavaş yavaş öne çıkmaya başladı. Nobel armağanlı fizikçi Frank Wilczek'e nazaran bu varsayımsal parçacıklardan birini bulma konusunda makul bir talihimiz var.

Axion tek bir parçacık değil; sıradan unsurlarla nadiren etkileşime giren özelliklere sahip bir parçacık sınıfı. Axion'lar, galaksileri bir arada tutan görünmez husus olan karanlık maddeyi açıklamaya yardımcı olacak ve karanlık unsur ile madde-antimadde dengesizliği hakkında haber verecek. Bilim kişileri bu parçacığın keşfiyle, evrenin oluşumundaki en erken devirden yahut karanlık maddeyi açıklayan sair parçacıklardan kaynaklanan yerçekimi dalgalarını yahut uzay vaktindeki dalgalanmaları tespit etmeyi hedefliyor.

Axion'u bulmak için yapılan teşebbüsler arasında Axion Karanlık Unsur (ADMX) deneyi ve bu güç parçacıkları arayan büyük bir araç olan CERN Axion Güneş Teleskobu mekan alıyor. CAST 2012 yılından bu yana Güneş’i izleyerek Axion parçacığını arayan bir teleskop.

Uzay: Dünya'ya Benzeyen Bir Atmosfer

Bilim kişilerinin Dünya'ya alternatif olacak gezegenler için arayışları sürüyor. Yani uzayda ömür arayışı önümüzdeki yıllarda da en kıymetli araştırmalardan biri olacak. Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nden Sara Seager'a göre önümüzdeki 10 yıl içinde James Webb Uzay Teleskobu'nun (JWST) yapılması, astronomi ve gezegen bilimi için değerli bir atılım olacak.

Hubble Uzay Teleskobu'nun geliştirilmiş versiyonu olan JWST'nin 2021'de tamamlanması planlanıyor. Bilim kişileri, teleskopla birinci kez ötegezegenleri kızılötesi görebilecekler. Ayrıca konak gezegenlerdeki yörüngelerinden uzaklaşan küçük gezegenleri bile tespit edebilecekler.

Seager'a nazaran Yerküre benzeri atmosfere sahip küçük, kayalık gezegenlerdeki su buharını tespit edebileceğiz. Su buharı, likit su okyanuslarının bir göstergesi ve canlılar hayat için suya gereksinim duyduğu için bu, umut verici bir yaklaşım olacak.

1 Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir