Giysinin, Kişilerin Bakış Açısına Tesirini Gösteren Çalışma

Giysinin, Kişilerin Bakış Açısına Tesirini Gösteren Çalışma

Giysinin, Kişilerin Bakış Açısına Tesirini Gösteren Çalışma

Princeton Üniversitesi’nden araştırmacılar, kişilerin önündekileri kıyafetlerine nazaran nasıl değerlendirdiğini anlamak için 9 başka çalışma gerçekleştirdiler. Dokuz çalışmaya katılan iştirakçiler, tişört, gömlek, kazak üzere vücudun üst kısmına giyilen kıyafetlere nazaran kişilerin yetkinliğine puan verdi. Araştırmacılar, iştirakçilerin daha güçlü olarak nitelendirdikleri kıyafetleri giyen kişileri sair kişilerden daha yetkin olarak puanladıklarını açıkladılar. 

Gerçekleştirilen çalışmada, yetkinliğin birden fazla vakit çevre statü ile bağlı olduğu göz önüne alındı. Bu bakış açısıyla gerçekleştirilen çalışmanın bulguları, düşük gelirli bireylerin yeteneklerinin algılanmasında kıyafet ketine takıldığını gösteriyor.

Princeton Üniversitesi’nde Çalışma, Davranış Bilimleri ve Kamu Profesörü Eldar Shafir, “Yoksulluk, zorluklarla dolu bir yan. Fakir kişiler, hürmet görecekleri mekanda, ısrarcı ve değersiz bir halla karşı zıdda kalıyorlar. Çalışmamız, bu saygısızlığın açıkça temelsiz olduğunu gösteriyor. Zira bu çalışmada bir yüzün, daha zayıf kıyafetlerle görüldüğünde saniyenin onda birinde daha gayrikâfi görüldüğünü tespit ettik” dedi. 

Beşerler, varlıklı ya da yoksul görünmeye karşı hassas

Gerçekleştirilen çalışmanın muharrirlerinden, New York Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nde araştırmacı olan DongWon Oh, “ABD’de 1980’lerin sonlarından beri kişilerin arasındaki servet eşitsizliği daha da arttı. ABD’deki en güçlü yüzde 1 ile orta sınıf arasındaki farkı yüzde 1 milyondan çokça” dedi. 

Araştırmacılardan DongWon Oh, vesair araştırmacıların çalışmalarının kişilerin güçlü ya da yoksul görünmeye karşı hassas olduğunu gösterdiği söyledi. Oh, kendi çalışmalarının, yeterlilik üzere mealli bir özellik konusunda kişilerin değerlendirmelerine işaret ettiğini söyledi. Oh, kişilerin yeterlilik konusunda da güçlü ya da yoksul görünmek konusunda hassas olduklarını, bu hassaslığın beşerler tarafından yok sayılması imkansız değilse de sıkıntı olduğunu laflarına ekledi. 

Araştırmacılar, gerçekleştirdikleri araştırmada, iştirakçilere gösterdikleri elli yüz modeli için “bu kişi ne kadar varlıklı yahut yoksul görünüyor?” diye sordular. Verilen karşılıklara nazaran en bariz 18 beyaz ve 18 siyah yüz çalışmanın devamı için seçildi. Seçilen yüzler sonraki 9 çalışmada da kullanıldı. 

Araştırmada kullanılan kıyafetlerin çok varlıklı ya da fakir göstermesinden kaçınmak isteyen araştırmacılar, kıyafetlerin seçimi sonrası başka bir çalışma gerçekleştirdiler. Seçilen kıyafetler hakkında yapılan çalışmada iştirakçiler uç formda olumlu ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunmadılar. 

Araştırmanın devamında araştırmacılar, iştirakçilere daha “zengin” görünen kıyafetlerle, daha “yoksul” gösteren kıyafetler giyen yüzlerin yarısı gösterildi. Iştirakçilerden, gördükleri yüzlere yetkinliklerine nazaran 1 ve 9 arasında puan vermeleri istendi. 

Iştirakçiler, araştırmadaki yüzleri 1 saniyeden 130 milisaniyeye kadar üç farklı uzunlukta gördüler. Shafir, bu üç uzunluk müddetinin birinin yüzüne ve kıyafetlerine bakarak karar verilebileceği bir vade olduğunu söyledi. Vade uzunluğu değişmiş olmasına karşın iştirakçilerin kademelendirmeleri tutarlı kaldı. 

Beşerler, güçlü görünen bireylerin daha yetkin olduğunu düşünüyorlar

Araştırmacılar, başka 8 çalışmada birinci çalışmanın birtakım ayrıntılarını değiştirerek devam ettiler. Birtakım çalışmalarda, imgelerde bulunan ekip elbiseleri günlük kıyafetlerle değiştirdiler. Bir gayri çalışmada, iştirakçilere kıyafet ve beceri arasında bir ilgi olmadığını önden söylediler. Öteki bir çalışmada da iştirakçilerin potansiyel çıkarımlarını engellemek için insanların meslekleri ve gelirleri arasındaki malumatları önden paylaştılar. 

9 başka çalışmada yapılan değişikliklere karşın iştirakçilerin verdikleri kıymetlendirme puanları değişmedi. Iştirakçiler, varlıklı olarak kıymetlendirdikleri kıyafetleri giyen kişileri kıymetli ölçüde daha yetkin olarak değerlendirdiler. Iştirakçiler, bu kararı neredeyse yüzü gördükleri anda verdiler. Iştirakçilere giysilerin yeterlilikle bir ilgisi olmadığı söylendiği halde önyargılı yeterlilik kararları gayri çalışmalarda da devam etti. 

Araştırmacılar, bütün araştırma boyunca giysi ipuçlarıyla yakalanan ekonomik durumun yetkinlik yargılarını etkilediğini buldular. Bu durum, yüzler birçok farklı sürede sunulduğunda, bir kişinin mesleği yahut geliri açıklandığında, kıyafetlerin resmi yahut gayri resmi olduğu durumda, iştirakçilerin kıyafetleri görmezden gelmesi istendiğinde de değişmedi. Velev kişilere kıyafetlerden bağımsız karar vermeleri için para teklif edildiğinde dahi kişilerin değerlendirmeleri umum olarak değişmedi. 

Kıyafetler üzerinde bu çalışmayı gerçekleştiren bilim kişileri, bir önyargının üstesinden gelmek için sadece önyargının farkında olmanın yetmediğini belirttiler. Önyargıyı gidermek için dikkat menşelerine ve motivasyona sahip olmak gerekiyor. Bu araştırmadan çıkardıkları sonuçlarla birlikte araştırmacılar, bundan sonraki çalışmalarında bu önyargıyı yenmenin yollarını araştıracaklar. 

Beğen

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir